|
Villamedia | 18-05-2012 09:33 Het Stimuleringsfonds van de Pers gaat onderzoek doen naar de nieuws- en informatievoorziening in de regio. Dat heeft de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) bekendgemaakt. Aanleiding voor het onderzoek is de behoefte om een duidelijk inzicht… |
|
Villamedia | 18-05-2012 09:31 Leden van auteursrechtenorganisatie Buma/Stemra zijn niet akkoord gegaan met het voorgestelde nieuwe bestuur. Dat meldt FNV KIEM-bestuurder Caspar te Kiefte naar aanleiding van de 16 mei gehouden Algemene Ledenvergadering van Buma/Stemra. Tenminste… |
|
Villamedia | 18-05-2012 09:29 Ook Twitter stopt met het opslaan van het surfgedrag van gebruikers die dat niet willen. De microblog heeft laten weten het Do Not Track-initiatief te ondersteunen. Verschillende browsers zoals Mozilla Firefox, Internet Explorer en Safari zijn al voorzien… |
|
Villamedia | 18-05-2012 09:27 In 2010 stopte de Amerikaanse presentator Larry King na 25 jaar met zijn talkshow ‘Larry King Live’ op CNN. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan: hij gaat een nieuwe talkshow maken - ‘Larry King Now’ - voor de digitale zender… |
|
Villamedia | 18-05-2012 09:22 Vanaf zondag 27 mei is de nieuwe vormgeving van het NOS Journaal te zien. De huidige vormgeving heeft dan zeven jaar dienst gedaan. |
|
De Nieuwe Reporter | 18-05-2012 08:15 Toen vorige week de nieuwe editie van The Global Journalist verscheen, kreeg schrijver David H. Weaver de opmerking of er niet een vraagteken achter de titel van zijn boek had moeten staan. “Een terechte constatering. Ik denk inderdaad dat het zo is. Er is niet één globale journalistieke cultuur”, zegt Weaver dinsdagavond (15 mei) tijdens een lezing over de onderzoeksresultaten in persclub Concordia in Wenen. De professor van de School of Journalism aan de Indiana University verzorgt vier weken lang gastcolleges aan het Institut für Publizistik und Kommunikationswissenschaft. De organiserende universiteit van Wenen en het Forum für Journalismus und Medien hebben Weavers lezing in elk geval wél een vraagteken meegegeven: The global journalist, radical chances in the profession? Het vraagteken staat er terecht, zo blijkt als Weaver in vogelvlucht de belangrijkste bevindingen opsomt. Zijn eigen conclusie is dat het vak de afgelopen 14 jaar – sinds het verschijnen van de eerste editie van The Global Journalist in 1998 – enorm veranderd mag zijn, vooral door de opkomst van de digitale media, maar dat de houdingen en opvattingen van journalisten door de jaren heen redelijk stabiel blijken. Weaver refereert aan het nationale onderzoek The American Journalist, dat in een tienjaarlijkse cyclus wordt uitgevoerd, en stelt vast dat er sinds beginjaren ’70 weinig significante veranderingen in beroepsrol en zelfbeeld zijn opgetreden. Natuurlijk zijn er wel een paar opvallende verschillen. De gemiddelde leeftijd is gestegen van 32 jaar in 1998 tot 42 jaar nu. En het aandeel journalisten met een hogere opleiding is gegroeid van 50 procent in 1998 tot 90 procent nu. Ook vinden journalisten andere aspecten in hun werk belangrijk. “Aan vrijheid in hun werk hechten ze nu meer belang, aan salaris of kans op promotie minder”, stelt Weaver. “Verder geven minder journalisten aan bereid te zijn onder een valse identiteit te werken of om voor hun informatie te betalen. Je kunt misschien zeggen dat journalisten minder agressief zijn geworden. Volgens mij staat dat in relatie tot een afname van de investigative journalism: door tijdsdruk moeten verhalen steeds sneller worden gepubliceerd en ligt steeds minder nadruk op het controleren van de feiten. Dat vind ik een zorgelijke ontwikkeling.” Internationaal onderzoek In The Global Journalist zijn onderzoeken naar journalisten in 33 landen samengebracht. Weaver erkent dat onderlinge vergelijkingen lastig zijn. Zo zegt 6 procent van de journalisten in Canada bereid te zijn voor informatie te betalen, terwijl 65 procent dat zegt in Groot-Brittannië. Dat onderscheid klinkt dramatisch, maar die cijfers zijn wel op heel verschillende manieren verkregen. Zonder gelijkluidende onderzoeksopzet en vraagstelling is het riskant harde conclusies aan zulke vergelijkingen te verbinden. Volgens Weaver zou het wenselijk zijn één groot internationaal onderzoek te houden in plaats van meerdere nationale onderzoeken te koppelen. Maar dat stuit vooral op praktische bezwaren, nog afgezien van de vraag wie zo’n mammoetproject zou moeten financieren. Een ander, groeiend probleem dat aan journalistenonderzoek kleeft, is fundamenteler van aard. Wie is eigenlijk een journalist? Bestáát de journalist nog wel? Waar het op grote schaal verspreiden van informatie lange tijd voorbehouden was aan een relatief duidelijk af te bakenen groep, kan tegenwoordig iedereen online publiceren. Aan de discussie of bijvoorbeeld bloggers ook journalisten zijn – en dus in het onderzoek betrokken zouden moeten worden – kan Weaver niet ontkomen. “Ik ben ervan overtuigd, dat de journalist zal blijven bestaan. Niet alle communicatie is immers journalistiek. Het gaat er om hoe je journalisten definieert. Er zijn zeker bloggers die je als journalist kunt aanmerken. Maar hoe ga je ze traceren? Je zou een inhoudsanalye van hun blogs moeten maken om te zien of ze als journalist werken. Dus kijken of ze bronnen citeren, of ze hoor en wederhoor plegen.” Hoe die selectie van bloggers praktisch uitvoerbaar kan gebeuren, is nog onduidelijk. Dat vraagteken achter The Global Journalist had er inderdaad best mogen staan. The Global Journalist is verkrijgbaar via Routledge. De journalistieke cultuur in Nederland wordt ook in het boek behandeld. Dit hoofdstuk is door Alexander Pleijter, Liesbeth Hermans en Maurice Vergeer geschreven. |
|
Villamedia | 16-05-2012 14:46 Kees Pijnappels wordt hoofdredacteur van de persdienst die Wegener wil opstarten met Media Groep Limburg (MGL). Dat twitteren medewerkers van De Gelderlander vanuit een plenaire… |
|
Villamedia | 16-05-2012 14:46 Kees Pijnappels wordt hoofdredacteur van de persdienst die Wegener wil opstarten met MGL. Dat twitteren medewerkers van De Gelderlander vanuit een plenaire redactievergadering… |
|
Villamedia | 16-05-2012 14:40 Koert Lindijer, Sunny Bergman en Kadir van Lohuizen zijn de drie genomineerden voor de Dick Scherpenzeel Prijs 2011, een prijs die wordt uitgereikt aan journalistieke producties die inzicht geven in ontwikkelingsvraagstukken en/of niet-westerse landen.… |
|
Villamedia | 16-05-2012 14:11 Het Lira Auteursfonds Reprorecht heeft samen met het Het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten (BJP) een prijs ingesteld voor de (buitenlandse) correspondent. Met de prijs willen de organisaties aandacht vragen voor het belang van goede berichtgeving… |
|
Villamedia | 16-05-2012 13:16 De Algemene Vergadering van Aandeelhouders van uitgeverij Wegener heeft Bart Enhus benoemd tot lid van de Raad van Bestuur. Enhus (48) is sinds begin dit jaar in dienst bij Wegener, waar hij sinds april 2012 als Chief Financial Officer (CFO) werkt.… |
|
Villamedia | 16-05-2012 11:49 Binnen twee jaar moet er in Groot-Brittannië een site komen met wetenschappelijke artikelen die toegankelijk zal zijn voor iedereen. Daarvoor heeft de Britse overheid de hulp ingeroepen van Jimmy Wales, de oprichter van online encyclopedie Wikipedia.… |
|
Villamedia | 16-05-2012 11:40 Media zouden bij zaken die gevoelig liggen, zoals kindermoord, een stapje terug moeten doen. Dat zegt Yolande Kleiss, de moeder van de in 2000 vermoorde Nienke, in Villamedia magazine van aankomende zaterdag. De 10-jarige Nienke werd in 2000 misbruikt… |
|
Villamedia | 16-05-2012 11:40 Media zouden bij zaken die gevoelig liggen, zoals kindermoord, een stapje terug moeten doen. Dat zegt Yolande Kleiss, de moeder van de in 2000 vermoorde Nienke, in Villamedia magazine van aankomende zaterdag. De 10-jarige Nienke werd in 2000 misbruikt… |
|
Villamedia | 16-05-2012 10:50 Omroepen KRO en NCRV (tevens fusie-partners) hebben plannen voor een dagelijks opinie- en debatprogramma. De Publieke Omroep dient daar ruimte voor te maken in het uitzendschema en dan vooral op een van de plekken waar nu De Wereld Draait Door, Pauw… |
|
Villamedia | 16-05-2012 10:45 Televisiemaker en schrijver Bart Römer wordt de nieuwe directeur van de Nederlandse Film en Televisie Academie. Hij volgt per 1 september 2012 Renate Litjens op, die de Filmacademie als directeur ad interim leidt. Römer is sinds 2009 netmanager Nederland… |
|
De Nieuwe Reporter | 16-05-2012 10:45 Een week nadat ik mijn e-book met verzamelde artikelen over datajournalistiek online heb gezet, is de teller flink opgelopen: 180 downloads, door 129 getweet naar het artikel en in totaal 514 keer op de link in de tweet geklikt. Wil je het boek gratis downloaden, dan moet je met een tweet betalen. Pay with a Tweet, ontwikkeld door twee marketeers en een programmeur die daarmee hun boek Oh My God What Happened And What Should I Do? hebben geschreven. Ik had geen eerdere ervaring met dit systeem. Zou het werken? Hebben mensen daar afkeer voor? Geen idee, maar dit leek mij een mooi experiment om erachter te komen. Binnen 24 uur kwam de eerste tweet met kritiek. Erg benieuwd naar gratis e-book datajournalistiek @JerryVermanen, maar betaal liever achteraf met tweet goo.gl/NjpGf — Jean-Paul Horn (@JeanPaulH) May 9, 2012 Dat vroeg om een oproep via Twitter: Vinden mijn volgers het vervelend om vooraf te Twitteren dat je mijn e-book downloadt? Lijkt me interessante followup-blog. #dtv — Jerry Vermanen (@JerryVermanen) May 9, 2012 Vooraf Flink wat mensen stuurden daarvoor al een tweet waarin ze aangaven dat ze het een leuk idee vonden. Leuk idee. Pay with a tweet : Download hier een gratis e-book over datajournalistiek van @JerryVermanen:goo.gl/NjpGf — Niels Loeffen (@NielsLoeffen) May 8, 2012 E-book over datajournalistiek van NU-datajournalist @JerryVermanen, voor de pittige prijs van 1 tweet :-) goo.gl/NjpGf — Rolf Kleef (@rolfkleef) May 8, 2012 Die @JerryVermanen speelt voor uitgever. Download zijn gratis e-book over datajournalistiek! goo.gl/ruuZC — Herwin Thole (@herwinthole) May 8, 2012 Na de oproep: positief Na de oproep kreeg ik aardig wat reacties. De uitkomst: verdeeld. Sommige volgers hebben er absoluut geen moeite mee om vooraf de link te tweeten. Kort samengevat: het e-book is gratis, dus dit is het minste dat je kunt doen. @JerryVermanen voor wat hoort wat — Raj Rozendaal (@RajRozendaal) May 9, 2012 @jerryvermanen nee, is minste dat je in ruil kan doen plus je kunt t ook weer weghalen als je t echt niet wilt #paywithatweet — Thomas Boeschoten(@boeschoten) May 9, 2012 @JerryVermanen Persoonlijk vind ik ‘t niet zo’n probleem, op ‘t vluchtige Twitter, sommigen denken daar anders over boekeman.blogspot.com/2011/05/pay-wi… — David Graus (@dvdgrs) May 9, 2012 @JerryVermanen vind ik niet (heel) vervelend. Maar ik wil wel weten WAT er getweet gaat worden. — Rob Ramaker (@robramaker) May 9, 2012 Na de oproep: kritisch Die laatste is een mooie bruggetje naar de kritiek. Want ja, wat wordt er eigenlijk verstuurd? Waarom zou je zo’n vooraf opgestelde tweet – die je overigens zelf kunt aanpassen – naar al jouw volgers versturen voordat je het boek überhaupt hebt gedownload? En hoeveel waarde heeft zo’n tweet nou daadwerkelijk? @JerryVermanen Ja. Ik wil dolgraag van de daken tweeten dat je boek geweldig is als ik het heb gelezen, maar vooraf vind ik zo lame @erwblo — Jean-Paul Horn (@JeanPaulH) May 9, 2012 @JerryVermanen @JeanPaulH ik wel. Veel waardevoller als we tweet sturen na lezen. — erwin blom (@erwblo) May 9, 2012 @JerryVermanen Ik wil liever dat tweeps ‘t over mijn e-book hebben omdat ze het goed vinden (= dus eerst lezen) ipv omdat ze ‘t downloaden. — Winny de Jong (@winnydejong) May 9, 2012 @JerryVermanen Ik houd niet van dat soort acties. Meestal tweet ik, download ik en verwijder ik tweet weer. — Elger van der Wel (@elger) May 9, 2012 @JerryVermanen Als ik enthousiast ben tweet ik wel, maar bepaal dat graag zelf. — Elger van der Wel (@elger) May 9, 2012 Conclusie: groter bereik, minder waarde Mijn conclusie uit bovenstaande: mijn e-book heeft dankzij Pay with a Tweet ontzettend veel mensen bereikt, maar ik heb effectief gezien weinig aan de reacties die ik via Twitter krijg. Mensen zijn achteraf niet geneigd om te laten weten wat ze van het e-book vinden, omdat ze al eerder verplicht moesten tweeten. De reacties die je vooraf krijgt, zijn minder spontaan. Het e-book komt dus bij meer mensen terecht, maar de meest trouwe volgers doe je tekort. Het is een probleem dat je op een veel grotere schaal ziet bij mediabedrijven: zodra ze een groter bereik hebben, wordt de communicatie onpersoonlijk en hebben tweets minder waarde. Het wordt ironisch zodra je dat ook bij ‘socialmedia-predikanten’ ziet: personen die de voordelen van Twitter prediken, maar nooit op mentions reageren. Je kunt het je wel voorstellen als je 1000+-volgers hebt, maar dat hoor je nooit in hun keynotes. Uit de statistieken blijkt ook al dat veel mensen een methode om Pay with a Tweet weten te vinden. Het boek is immers vaker gedownload dan de tweet is verstuurd. Blijkbaar is het de moeite waard om er een weg omheen te bedenken. Lijkt me een goed teken. Na een week is het dus wel leuk geweest met Pay with a Tweet. Vanaf vandaag is het e-book gratis te downloaden, zonder verplicht te tweeten. De betaalknop is vervangen door een directe link naar het ePub-bestand (klik hier, rechtermuisknop, opslaan als). Experiment geslaagd: een week lang veel mensen bereikt en ook nog een wijze les geleerd. |
|
Villamedia | 16-05-2012 09:50 Jongerenzender FunX, actief in de vier grote steden, zal ook na 2012 kunnen blijven uitzenden. De zender dreigde te verdwijnen nadat het ministerie van OCW en de vier grote steden geen of minder geld beschikbaar stelden. Een overeenkomst met de NPO… |
|
Villamedia | 16-05-2012 09:48 Het gerechtshof Amsterdam heeft bepaald dat een foto van fotograaf Roel Visser uit het boek ‘Platter & Dikker’ in het openbaar getoond mag worden. Het boek over ‘de nieuwe hufterigheid en vraatzucht van het moderne Nederland’… |
|
Villamedia | 16-05-2012 09:44 Het gemeentebestuur in Leiden wil later dit jaar geen nieuwe lokale omroep meer aanwijzen, is dinsdag besloten. In oktober verloopt de huidige licentie van Omroep Holland Centraal. De omroep wil graag verlengen en ook andere partijen hebben hun interesse… |
|
Villamedia | 16-05-2012 09:44 In de recent aangenomen aangepaste Telecomwet, waarin netneutraliteit is vastgelegd, wordt geen uitzondering gemaakt voor filtering op ideële gronden.… |
|
Villamedia | 16-05-2012 09:43 Een rechter in Californië heeft vijftien rechtszaken tegen onbenoemde Bittorrent-gebruikers verworpen. De rechter vond dat de methodiek om IP-adressen (de unieke cijferreeks die een computer identificeren) te koppelen aan personen met te veel onzekerheid… |
|
De Nieuwe Reporter | 15-05-2012 16:39 Opwinding deze dagen onder wetenschapsjournalisten, columnisten en bloggers: het NOS Journaal had een item over sociale-mediastress waar een luchtje aan zat. En dat bracht weer de veelgevoerde discussie op waarom de NOS geen wetenschapsredactie heeft (zoals de BBC)? En meteen ook de aloude reflex van de hoofdredacteur om in eerste instantie de deur dicht te gooien: nergens voor nodig, niks aan de hand, doorlopen mensen. Alleen deze keer lijkt het toch even anders: de discussie dwong de hoofdredacteur om op De Nieuwe Reporter, maar ook op zijn eigen blog gedetaileerder op de kritiek te reageren. Kernvraag En dat geeft volgens mij een kans de discussie een keer constructief te voeren en daarbij is volgens mij de kernvraag: ‘wat gaat er dan eigenlijk precies mis, en hoe is dat op te lossen?’. In alle eerlijkheid: mij lijkt een wetenschapsredactie bij de NOS even geweldig als onrealistisch, maar ik zou het al een stap vooruit vinden als er wat redacteuren aangenomen werden die een beta-achtergrond hebben. (Ik heb alleen zicht op dit proces in de ‘beta’-hoek, dus beperk ik me daar even toe – al gaat deze discussie over wetenschap in bredere zin). Uitvoering Als eerste valt me op dat het lijkt alsof de fronten twee verschillende discussie voeren. De redactie van het journaal stelt dat het hun taak is om complexe onderwerpen voor een breed publiek begrijpelijk te maken. Daar heb je geen wetenschapsredactie voor nodig, dat moet elke journalist kunnen vanuit het adagium ‘als ik het niet snap, snapt het publiek het ook niet’. Vanuit dat blikveld is er geen probleem – alleen incidenten. Die invalshoek snap ik nog wel, want de (ad hoc) uitvoering van een wetenschapsonderwerp is vaak best naar tevredenheid (zie bijvoorbeeld het verhaal over Majorana-deeltjes). Selectie Maar daar ligt volgens mij de kern van de kritiek niet: die gaat over de selectie, over de keuzes die het NOS Journaal maakt, over het te beperkte vermogen van de redactie om zelf goed te kunnen inschatten of iets nieuws, oud nieuws of verkapte reclame is. En over het gebrek aan geheugen, bijvoorbeeld bij de berichtgeving over CERN waarover ik al eerder schreef. In de praktijk vertrouwt de redactie van de NOS op haar netwerk van contacten, bijvoorbeeld in universiteiten. Op zichzelf is daar niet zoveel mis mee, maar het is kwetsbaar. Ten eerste omdat ‘de redactie’ op zichzelf geen netwerk heeft. Redacteuren hebben een netwerk, en dat wil zeggen dat sommige een heel goed netwerk hebben en anderen minder of niet. En omdat wetenschap bij de NOS geen specialisme is (dus bij iedereen kan ‘landen’) loopt ze daarmee risico. Ten tweede is het sterk leunen op externe deskundigheid op zichzelf een risico: die deskundigheid heeft een eigen belang. Het verhaal over sociale-mediastress is een mooi voorbeeld. Daar wilde de deskundige graag aandacht voor het onderwerp, dus voldeed hij niet aan zijn verwachte rol van ‘onafhankelijk check’. En dat is, uiteraard, zijn volstrekte recht en laat zien dat je niet blind kunt varen op je externe netwerk – enige zelfreflectie had de hoofdredacteur hier wel gesierd vind ik. Kwetsbaarheid Die kwetsbaarheid zou de NOS enorm verminderen met een eigen wetenschapsredactie, redacteuren die het wetenschappelijke bedrijf kennen, kunnen duiden en een wetenschappelijke publicatie van A-Z kunnen lezen. Maar dat is niet realistisch: voor de NOS is wetenschap geen ‘apart onderwerp’, zoals politiek, economie, medisch of klimaat. Dat mogen we jammer vinden, maar dat is hun duidelijke keuze. Maar wellicht is er wel een tussenoplossing mogelijk: het zou al heel veel helpen als de redactie een paar algemene redacteuren hadden met een beta-achtergrond (en vooral: liefde voor statistiek). Een paar mensen die de rest van de redactie als intern klankbord zouden kunnen gebruiken, waarmee je de externe afhankelijkheid een beetje vermindert. Het blijft altijd nodig om externe deskundigen te raadplegen, maar dan sta je een stuk sterker tegenover de valkuilen en mobiliseer je interne kritiek. Mijn ervaring is dat je razendsnel in zo’n rol kunt groeien: wellicht ontstaat er dan spontaan een soort wetenschapsredactie, en na een paar jaar kun je niet meer zonder. Dialoog? Tot nu toe had het hebben van een beta-achtergrond bepaald geen toegevoegde waarde op de redactie, voor zover ik kan inschatten. Wellicht kunnen we dat een beetje laten kantelen? Ik hoor ook signalen dat bij de NOS-redactie best ruimte is voor die gedachte. In ieder geval heeft de discussie de aandacht van de redactie en dat is al winst – een beetje. Wellicht kunnen we erover met ze in gesprek, en een paar geschikte kandidaten bedenken, voor als er een vacature vrijkomt? In ieder geval: als we het echt beter willen, ligt er nu een kans. Nog meer ‘fittie’ vanuit de loopgraven is leuk, maar brengt ons niet verder. Dit stuk verscheen eerder op het weblog van Michel van Baal. |
|
Villamedia | 15-05-2012 15:16 Mobiele bezoekers (van de diverse online platforms binnen Sanoma Media genereren samen maandelijks ruim een half miljard pageviews. Volgens Sanoma is het bezoek via slimme telefoons en tabletten in het afgelopen jaar verdubbeld: in april 2011 ging… |
|
De Nieuwe Reporter | 15-05-2012 13:45 De NOS lag afgelopen week onder vuur na de uitzending van een item over sociale mediastress onder jongeren. Oorzaak van de commotie was het onderzoek dat de aanleiding was voor het NOS-item. In een blogpost van Maarten Keulemans en eentje van Linda Duits werd beargumenteerd dat er van alles zou zijn aan te merken op dat onderzoek van de Nationale Academie voor Media en Maatschappij. Ook zou het commentaar van een door de NOS geraadpleegde hoogleraar niet correct zijn verwerkt, schreven zowel Keulemans als Duits in vervolgartikelen. Op DNR reageert hoofdredacteur NOS Nieuws Marcel Gelauff op de kritiek. Gelukkig zijn er bloggers. En gelukkig zijn die begaan met de NOS en de betrouwbaarheid van het NOS Journaal. Waarvoor veel dank. In reactie op alle kritiek over een NOS-onderwerp over het gebruik van sociale media door jongeren wil ik graag eerst even terug naar de basis. De NOS doet verslag van alles wat maatschappelijke belang heeft en relevant voor ons publiek is. Dat kunnen grote nieuwsontwikkelingen zijn, wetenschappelijke ontdekkingen, maar daar hoort ook het signaleren van trends bij. Een trend De enorme toename van het gebruik van sociale media onder jongeren is onmiskenbaar een trend. Ook zonder onderzoek kan ik me voorstellen dat we daar aandacht aan zouden besteden. Op basis van gesprekken met leraren, jongerenwerkers, ouders en uiteraard de jongeren zelf, zouden we daar een prima reportage over kunnen maken. Die waarschijnlijk dezelfde strekking zou hebben als onze uitzending van vorige week maandag. In dit geval hebben we gekozen om het onderwerp ‘op te hangen’ aan een onderzoek van de Nationale Academie voor Media en Maatschappij. Onze redacteur die als specialisme ‘onderwijs en jongerencultuur’ heeft, ontving het onderzoek op 1 mei. Vorig jaar hebben we ook een onderwerp (over mobiele telefoons in de klas) gemaakt met als aanleiding een onderzoek van de Nationale Academie voor Media en Maatschappij [pdf!]. Het feit dat we al eerder een onderwerp hebben gemaakt over een onderzoek van de Nationale Academie voor Media en Maatschappij geeft aan dat er al eerder kritisch door onze redactie is gekeken hun publicaties. Wat hebben we in dit geval gedaan? Op 2 mei hebben we de Nationale Academie voor Media en Maatschappij gevraagd naar de kwalitatieve resultaten (red. gesprekken met 85 jongeren). Daarop kregen we het volgende antwoord: Wij hebben slechts opnamen en ruwe uitwerkingen van de groepsgesprekken. Wij niet van plan geweest deze apart te rapporteren. Het kwalitatieve onderzoek is deze keer echt uitgezet als voorbereiding voor de inhoudelijk opzet van het kwantitatieve onderzoek. Op deze wijze zijn wij in staat geweest de stellingen te definiëren geheel gebaseerd op de belevingswereld van jongeren. Dat levert de beste en meest betrouwbare gegevens op. Zoekend naar een deskundige op het gebied van sociale media kwam onze redacteur uit bij Jan van Dijk, hoogleraar communicatiewetenschap aan de Universiteit Twente. Expert en adviseur op het gebied van sociale gevolgen van ICT. Auteur van ‘De netwerkmaatschappij: Sociale aspecten van nieuwe media‘. We hebben rechtstreeks contact met hem opgenomen. Het onderzoek dat we van de Nationale Academie voor Media en Maatschappij hadden ontvangen, is aan hem doorgestuurd. Onder een embargo-afspraak. Daarna kreeg onze redacteur de volgende e-mail van Van Dijk. Interessant onderzoek. Resultaten, hoewel niet representatief te noemen zijn geloofwaardig. Komen ook overeen met mijn eigen kennis. Waar ik in dit rapport bezwaar tegen heb, is de koppeling aan de Skinner Box en de suggestie van manipulatie van jongeren door een extern medium van buiten. Het zijn de jongeren zelf die dit doen! Met behulp van een tool die op een gegeven moment dwangmatig gedrag kan veroorzaken. Er is geen sprake van manipulatie. De Box van Skinner hebben we in de berichten derhalve niet genoemd. Van Dijk schreef verder: Geen van de begrippen is wetenschappelijk onderbouwd, ook niet als dit gesuggereerd wordt (FOMO is geen erkende disorder of zo). Verder moeten begrippen als stress, gewenning en verslaving goed onderscheiden worden en deze drie van bekende algemene behoeften van jongeren aan de vorming identiteit en de voor hen zeer relevante peergroup omgeving. Ik zou in het verslag vooral aandacht besteden aan de antwoorden van de jongeren op de vragen, niet aan de vermeende context (Skinner , behaviorisme-straffen en belonen e.d.) Een beschrijving van de antwoorden van de jongeren kan een heel mooi artikel/item opleveren. Ook was een door hem geschreven hoofdstuk [pdf!] van een boek door hem bijgevoegd: Ik hecht mijn inleidend hoofdstuk van het Basisboek Social Media (D. van Osch en R. van Zijl Red.), Boom Lemma 2011 aan. Je hoeft alleen de korte paragrafen 1.4.5 (over stress) p. 24 [25 en 1.4.7 (over verslaving) p. 26/27 te lezen. Op pagina 28 schrijft van Dijk : Het verschijnsel social mediaverslaving zal de komende jaren ongetwijfeld toenemen. Het gebruik van social media appelleert aan zo’n geweldige sociale behoefte, en er is zo’n grote sociale dwang van buiten dat sommigen hierbij geen maat weten te houden. Van Dijk stelde verder dat het onderzoek, in tegenspraak tot de Nationale Academie voor Media en Maatschappij, volgens hem niet representatief te noemen was voor 984.000 Nederlandse jongeren in de leeftijdscategorie 13 tot en met 17 jaar, maar zeker wel geloofwaardig. Naar aanleiding van die opmerking hebben we in onze berichtgeving de resultaten omschreven als: “het blijkt uit onderzoek onder 500 jongeren”. Jongerenwerkers Behalve de contacten met Jan van Dijk heeft onze redacteur ook gesproken met diverse jongerenwerkers. Zij heeft de uitkomst van het onderzoek ‘Jongeren lijden aan Sociale Media Stress’ aan hen voorgehouden en hen gevraagd of zij dit herkennen. Die antwoorden waren allen bevestigend. Na uitzending ontving onze redacteur op 9 mei 2012 de volgende mail van Jan van Dijk: Geachte, ik ben vandaag gearriveerd op Sicilië (vakantie). Jullie hebben er een prachtig item van gemaakt maandag. Prachtig gecomponeerd. En verantwoord. Complimenten. Jullie Vlaamse collega`shebben het ook opgepikt, want zij gaven niet toevallig op dinsdag aandacht aan hetzelfde onderwerp. Groet Jan van Dijk De NOS brengt duizenden onderwerpen per jaar. Wij doen onze uiterste best om die alle te checken en er een gezonde dosis journalistieke achterdocht op los te laten. Dat is ook in dit geval gebeurd. Wat we intern hebben geleerd van dit geval is dat we nog zorgvuldiger moeten afwegen welke formuleringen we uiteindelijk kiezen. In dit geval zit het vooral in “het blijkt uit onderzoek onder 500 jongeren”. Als we daar bijvoorbeeld hadden geschreven: “dat komt naar voren uit gesprekken met etc”, dan was al deze verwarring niet ontstaan. |